Thắng và tự thắng (p4, hết)

Thứ bảy - 28/09/2019 21:00

FB IMG 1569462143928

FB IMG 1569462143928
"Ở đây, bất cứ một sự tự chiến thắng nào cũng có giá trị của nó. Nhưng ở đâu có sự tự chiến thắng vắng mặt sự chấp thủ thì chính chiến thắng đó là giá trị, cao thượng và đáng tôn vinh hơn hết. Hay nói cách khác, chỗ nào có sự chiến thắng hoàn toàn vắng mặt sự chấp thủ vào bản ngã thì ở đó có người gặt hái được nhiều chiến công oanh liệt nhất. Vì sao? Vì bỏ tất cả là được tất cả. Đức Phật đã hoàn toàn dứt trừ hết sự chấp thủ, vô minh phiền não nên Ngài được tôn xưng bằng nhiều danh hiệu cao quý..."
Từ bi không đồng nghĩa với thụ động, nhu nhược.
Nhưng từ bi không có nghĩa là chúng ta chỉ biết thụ động, buông xuôi, nhu nhược, mặc cho kẻ ác muốn làm gì thì làm. Nói cách khác, từ bi phải có trí tuệ và dũng cảm (tức Bi - Trí - Dũng). Như kiềng ba chân, không thể thiếu một. Chiến thắng của từ bi là chiến thắng của Bi - Trí - Dũng.
Xưa có một con rắn cùng tu luyện với một vị sư ở trên núi. Vị sư dạy gì, rắn đều nghe và làm theo hết. Ngày đầu đến chùa, vị sư bảo rắn canh giữ nhà kho của chùa. Đêm ấy, có kẻ gian lẻn vào kho lấy trộm. Vì suy nghĩ “từ bi là không cắn người, cắn người không phải là từ bi”, nên rắn quấn mình nằm yên. Tên trộm, vì không thấy rắn, đã lấy hết đồ đạc, trong đó có cả rắn, để tất cả vào trong đãy mang đi. Nằm trong túi, bị chèn ép đau lắm, nhưng rắn vẫn cắn răng chịu đựng không lên tiếng. Đợi lúc tên trộm mở chiếc túi ra, rắn mới nhanh nhẹn tẩu thoát.
Hôm sau, biết được duyên cớ, vị sư nói: Ta dạy con từ bi không được cắn người nhưng không có nghĩa là con không biết lên tiếng thông báo cho tên trộm biết để mà tự vệ.
Cho nên, từ bi phải luôn có mặt trí tuệ và dũng cảm. Đầy đủ bi trí dũng mới là bậc hiền trí. Chỉ hiền mà thiếu trí, thiếu dũng, thời chỉ là kẻ nhu nhược.

Từ bi là chất liệu sống tự nhiên.
Nói từ bi là chiến thắng, thật ra đó chỉ là một cách nói. Mà nói đúng hơn, đó là một chất liệu sống tự nhiên mà mỗi người cần phải có. Cũng như để duy trì sự sống thì ta phải ăn. Người sống bằng chất liệu từ bi cũng như vậy. Người sống bằng từ bi thì khi thương người, giúp người, người đó không bao giờ toan tính. Từ bi là tình thương không có điều kiện, như Thiền sư Trí Hưu cứu Sở Thiên Minh. Ngài sống với lòng từ bi một cách tự nhiên như hít thở không khí. Tự nhiên đến nỗi khi cứu Sở Thiên Minh, Ngài không còn thấy mình là người cứu, Sở Thiên Minh là người được cứu. Tất cả chỉ nằm trong một niệm đó là niệm từ bi. Từ bi thì không còn thấy mình, không còn thấy người, không thấy cả hai; không còn thấy người tạo tội, không còn thấy người cứu; không còn thấy người được cứu. Bặt hết ý niệm chấp ta, chấp người, đó là chiến công oanh liệt nhất.

Như vậy là tôi đã có thể trở lại với câu hỏi này được rồi: 
Vậy thắng người và thắng mình, chiến thắng nào là có giá trị nhất? 
Thắng người, có lẽ chiến thắng này chẳng còn có ý nghĩa nên ta khỏi phải bàn ở đây. Chỉ còn lại thắng mình. Nhưng thắng mình cũng có nhiều dạng, vậy thắng mình như thế nào mới có giá trị đích thực?
Ở đây, bất cứ một sự tự chiến thắng nào cũng có giá trị của nó. Nhưng ở đâu có sự tự chiến thắng vắng mặt sự chấp thủ thì chính chiến thắng đó là giá trị, cao thượng và đáng tôn vinh hơn hết. Hay nói cách khác, chỗ nào có sự chiến thắng hoàn toàn vắng mặt sự chấp thủ vào bản ngã thì ở đó có người gặt hái được nhiều chiến công oanh liệt nhất. Vì sao? Vì bỏ tất cả là được tất cả. Đức Phật đã hoàn toàn dứt trừ hết sự chấp thủ, vô minh phiền não nên Ngài  được tôn xưng bằng nhiều danh hiệu cao quý. Chẳng hạn, Ngài được tôn xưng là Pháp vương như trong hai câu kệ mà hằng ngày trong các khóa lễ chư Tăng thường trì tụng:
“Đấng Pháp vương vô thượng,
Ba cõi chẳng ai bằng…”
Chỉ cần ý nghĩa của hai chữ ấy cũng đủ cho chúng ta nói lên được sự chiến thắng vĩ đại của đức Phật.
Thế nào gọi là Pháp vương? Chữ Vương là vua, ai cũng hiểu. Còn Pháp, trong Phật học, được hiểu nôm na là một từ dùng để chỉ chung cho tất cả các sự vật cụ thể lẫn tâm lí trừu tượng. 
Sở dĩ đức Phật được gọi là Pháp vương vì Ngài đối với các sự vật đã tự tại, không còn bị nô lệ: Khi nhìn sắc đẹp, Ngài không bị sắc trói buộc. Khi gặp vàng, Ngài không bị vàng trói buộc. Khi nghe khen, Ngài không bị tiếng khen trói buộc. Khi nghe chê, Ngài cũng không bị tiếng chê trói buộc... Chẳng những Ngài không bị các pháp ác trói buộc mà ngay cả đối với các pháp thiện, Ngài cũng không bị chúng trói buộc. Bằng chứng là Ngài đã nói: Pháp chơn chánh còn phải buông bỏ huống nữa là phi pháp. Còn chúng ta thì nô lệ đủ thứ: nô lệ tiền tài, nô lệ sắc đẹp, nô lệ danh lợi, nô lệ tư tưởng... 
Nô lệ và tự tại: Có thể nói chúng ta đang sống trong thời đại thanh bình, không còn bị nô lệ bởi chiến tranh. Nhưng có ba món, rất nguy hiểm và mạnh mẽ, luôn chi phối chúng ta, bắt ta phải nô lệ là ba độc tham, sân, si. Làm thế nào để thắng chúng? Khó quá! Vậy khó là chúng ta không làm được sao? Được! Bởi trong cuộc sống hiện tại, chúng ta vẫn có thể tìm thấy không ít những bài học chiến thắng bản thân. Nhưng tôi không muốn nhắc đến những tấm gương còn xa vời đối với chúng ta. Tôi chỉ muốn nói ở đây những chuyện bình thường. Chẳng hạn chuyện bác Năm, một người lái xe ôm, sống cạnh chùa tôi. Một hôm, tôi nhờ bác lái xe chở tôi về quê. Khi đang đi trên đường, một thanh niên điều khiển xe máy từ ngã ba góc hẹp đi ra, thiếu quan sát đã va quẹt vào xe của bác. Bác kịp phản xạ nhấn phanh, nên tuy đụng ngã mà tôi và bác chỉ bị xây xát nhẹ. Người thanh niên kia, chẳng cần phân biệt phải trái đã luôn miệng mắng chửi, tỏ thái độ khiếm nhã với bác. Bác chỉ vui vẻ giải hòa rồi chúng tôi lên xe đi tiếp.
Trên đường đi, bác nói với tôi: Cũng may mà mình đã “thắng” kịp, nếu không hậu quả sẽ nặng nề hơn. Tôi được học thêm chữ “Thắng” của bác trong trường hợp này. Sao bác tài tình thế: vừa thắng được xe mà cũng vừa thắng được mình.
Vậy thì, chúng ta hãy bắt đầu học cách chiến thắng từ những việc nhỏ như thế. Thắng như thế tôi cho đã là cao quý.      

Thích Pháp Trí 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

LƯỢT TRUY CẬP
  • Đang truy cập68
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm67
  • Hôm nay15,873
  • Tháng hiện tại141,238
  • Tổng lượt truy cập13,007,933
ĐĂNG KÝ / ĐĂNG NHẬP
Hãy đăng nhập thành viên để trải nghiệm đầy đủ các tiện ích trên site

Chúng tôi trên mạng xã hội

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây